Zgodnie z prawem

Poradnik  RODO W SZKOLE 

Drodzy … czy macie jakieś pytania, sprawy do wyjaśnienia z punktu widzenia prawa oświatowego? Przygotowujemy poradnik dla rodziców „Zgodnie z Prawem”.
Poradnik będzie fragmentami publikowany w Mam Dziecko w Szkole i tutaj.

KAŻDE PYTANIE JEST DOBRE! I KAŻDE JEST WAŻNE! Piszcie na espps@wp.pl 

R L zdj 2018

Komentuje i wyjaśnia Roman Lorens, specjalista prawa oświatowego, certyfikowany trener „MANAGEMENT im BILDUNGSSEKTOR” – „ TRAIN the TRAINER”. Akredytowany Ekspert ©KFE i Akredytowany Trener Instytutu Konsultantów Europejskich. Konsultant ds. organizacji i zarządzania oświatą, ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli, były długoletni dyrektor szkoły. Autor licznych artykułów z zakresu zarządzania oświatą i publikacji książkowych. Stale współpracuje z Pismem Samorządu Terytorialnego „Wspólnota” i miesięcznikiem „Pracownik Samorządowy”. Wykładowca Akademii „Wspólnoty”.

 

Czy szkoła może nie wydać świadectwa uczniowi z powodu nieoddania książek do biblioteki, albo nie uregulowania wpłaty na tzw. komitet rodzicielski?

Wstrzymywanie uczniom wydawania świadectw jest niedopuszczalne.

Praktyki wstrzymywania wydawania uczniom i absolwentom świadectw szkolnych promocyjnych i świadectw ukończenia szkoły z powodu między innymi: nieuiszczenia opłaty za świadectwo, nieuiszczenia dobrowolnej opłaty na radę rodziców czy braku przedłożenia przez absolwenta tzw. obiegówki, są niezgodne z prawem.

Zgodnie z przepisami, uczeń szkoły podstawowej, gimnazjum lub szkoły ponadgimnazjalnej po ukończeniu nauki w danej klasie otrzymuje świadectwo szkolne promocyjne, a po ukończeniu danej szkoły – świadectwo ukończenia szkoły. Jednocześnie świadectwa szkolne wydawane są przez szkoły nieodpłatnie. Zatem szkoła nie ma prawa uzależniać wydania świadectwa od uiszczenia opłaty.

Kwestie dotyczące wydawania świadectw reguluje rozporządzenie MEN z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych (Dz. U. poz. 939)

Dot. ocen otrzymanych podczas pobytu w szpitalu: Czy nauczyciele ze szkoły macierzystej powinni uznać te oceny? Czy jest jakaś wykładnia prawna?

Dyrektor szkoły zorganizowanej w podmiocie leczniczym, w tym w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, przesyła dyrektorowi szkoły, do której dziecko wraca, pisemną informację o wynikach nauczania i zachowaniu, uzyskanych przez dziecko w czasie pobytu w szkole specjalnej, jeżeli w tym okresie dziecko nie było klasyfikowane.

Kształcenie w szkole zorganizowanej w podmiocie leczniczym jest formą realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki przez ucznia, zatem ww. informacje przekazane przez dyrektora szkoły specjalnej powinny być uwzględniane przy ustalaniu śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych przez nauczycieli prowadzących poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne oraz śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania przez wychowawcę klasy.

W związku z powyższym, jeżeli uczeń przebywa w okresie klasyfikacji w szkole zorganizowanej w podmiocie leczniczym, nawet jeśli przebywa na czasowej przepustce, to szkoła ta jest zobowiązana do jego klasyfikacji i promocji, natomiast jej dyrektor może wystąpić z prośbą do dyrektora szkoły, z której uczeń przybył, o oceny bieżące, na podstawie których zostaną ustalone śródroczne/roczne oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych i dodatkowych zajęć edukacyjnych oraz śródroczna/roczna ocena klasyfikacyjna zachowania.

Zob.: Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej – z upoważnienia ministra – na interpelację nr 23714 w sprawie kształcenia dzieci przebywających w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej

Czy nauczyciele mogą przyjmować (zbierać) pieniądze od dzieci (na jakikolwiek cel)?

Z przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 i 1000) jednoznacznie wynika, że w celu wspierania działalności statutowej szkoły lub placówki, rada rodziców oraz rada szkoły  mogą gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania tych funduszy  określają stosowne regulaminy.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż dyrektor, nauczyciele lub inni pracownicy szkoły/placówki nie mogą zbierać od uczniów lub rodziców pieniędzy.  Nie mogą też rozliczać swoich wychowanków z dokonywanych wpłat.

Jeśli rada rodziców lub rada szkoły ustala każdego roku opłaty, to  mogą być zbierane wyłącznie  przez rodziców i od samych rodziców.

Edukacja domowa.

Nowe rozwiązania w zakresie edukacji domowej wprowadzone w ustawie -Prawo Oświatowe weszły w życie z dniem 1 września 2017 r. Należy jednak zaznaczyć, że przepisy przejściowe ustawy wprowadzającej Prawo Oświatowe (art. 305) utrzymują w mocy dotychczasowe zezwolenia na spełnianie przez dziecko obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą oraz określają, że do wniosków o wydanie zezwolenia do dnia 31 sierpnia 2017 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r.

Wniosek rodziców, dotyczący zezwolenia na realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą składa się odpowiednio do dyrektora przedszkola, dyrektora szkoły, do której dziecko zostało przyjęte, usytuowanej na terenie województwa, w którym dziecko zamieszkuje. Do wniosku należy dołączyć wymaganą dokumentację, w tym opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Zgodnie z art. 37 cyt. ustawy uczeń spełniający obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą, a także rodzic takiego ucznia, może korzystać ze wsparcia szkoły obejmującego prawo do uczestniczenia w szkole w dodatkowych zajęciach edukacyjnych, zajęciach rewalidacyjnych, zajęciach prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, zajęciach rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów oraz zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego.

Uczniowi korzystającemu z tzw. edukacji domowej szkoła zapewnia również dostęp do podręczników, materiałów edukacyjnych, materiałów ćwiczeniowych i pomocy dydaktycznych służących realizacji podstawy programowej znajdujących się w zasobach szkoły oraz udział w konsultacjach umożliwiających przygotowanie do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych.

Zatem realizowanie tzw. edukacji domowej przez uczniów w szkołach zlokalizowanych w znacznej odległości od miejsca zamieszkania (poza obszarem województwa) nie daje uczniom możliwości korzystania z przysługujących im praw do korzystania z pomocy szkoły (pomoce dydaktyczne, konsultacje przed egzaminami klasyfikacyjnymi, kontakt z nauczycielami) i uczestniczenia w organizowanych na terenie szkoły zajęciach dodatkowych.

Finansowanie edukacji domowej.

Zgodnie z delegacją określoną w art. 28 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przy podziale subwencji uwzględnia się typ i rodzaj szkoły. Na rodzaj szkoły ma wpływ również kategoria uczniów, które kształcą się w szkole. Podstawowym zadaniem algorytmu podziału subwencji jest zróżnicowanie kosztów poszczególnych zadań oświatowych. W algorytmie podziału subwencji są uwzględniane koszty kształcenia grup uczniów w różnej wysokości.

Środki z subwencji oświatowej naliczane na uczniów w edukacji domowej zgodnie z algorytmem podziału subwencji trafiają do samorządów. Mają one służyć pokryciu kosztów kształcenia tych uczniów ponoszonych przez szkoły.

Środki finansowe nigdy nie były przekazywane, ani przewidziane dla rodziców uczniów korzystających z edukacji domowej.

 Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.)
  • Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 ze zm.)
  • Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453 ze zm.)

 

 Udostępnianie prac pisemnym rodzicom i uczniom.

Zgodnie z art. 44e ust. 4 ustawy o systemie oświaty, sprawdzone i ocenione prace pisemne ucznia są udostępniane uczniowi i jego rodzicom.

Oznacza to, że uczeń i jego rodzice nie muszą zwracać się do nauczyciela z wnioskiem o udostępnienie pracy. Nauczyciel ma obowiązek udostępnić sprawdzone i ocenione bieżące prace pisemne.

Uzyskanie sprawdzonej pracy pisemnej jest również wyrazem prawa ucznia i jego rodzica do bezpośredniego dostępu do informacji o postępach w nauce lub ich braku, wskazującej nad czym uczeń musi popracować, aby uzupełnić te braki lub rozwinąć swoje umiejętności.

Jednocześnie art. 44e ust. 7 ustawy wskazuje, że szkoła musi określić w swoim statucie sposób tego udostępniania. Przy wyborze sposobu udostępniania sprawdzonych prac, szkoła powinna wziąć pod uwagę realne możliwości szybkiego otrzymania przez ucznia i jego rodziców danej pracy, np.: przekazanie zainteresowanym oryginału pracy lub jego kopii, udostępnienie pracy do domu z prośbą o zwrot pracy podpisanej przez rodziców itd.

Zdaniem MEN, udostępnianie prac do wglądu tylko na terenie szkoły (np. w czasie organizowanych przez szkołę spotkań z rodzicami) nie spełnia warunku swobodnego dostępu rodziców ucznia do informacji o postępach i trudnościach w nauce ich dziecka.

Ważne jest aby określony przez szkołę sposób udostępniania sprawdzonych prac był w pełni akceptowany przez uczniów i ich rodziców, jako pełnoprawnych uczestników procesu kształcenia.

 Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198 ze zm.)
  • Pismo Departamentu Jakości Edukacji MEN z dnia 10 listopada 2015 r., znak: DJE-WEK.4019.205.2015.TK